De heilige Schrift van de vroege christenen was het Oude Testament. De vorm waarin zij hun Bijbel lazen was meestal de Griekse versie, de Septuaginta. De eerste christenen lazen die tekst als een bron voor hun getuigenis over Jezus’ leven, dood en opstanding. Dat doet Paulus ook als hij schrijft in 1 Korintiërs 15:3-4: ‘dat Christus voor onze zonden is gestorven, zoals in de Schriften staat, dat hij is begraven en op de derde dag» is opgewekt, zoals in de Schriften staat’. De Schriften – dat is het (Griekse) Oude Testament, maar gelezen op een bijzondere manier. De vroege christenen lazen het Oude Testament als een bron van (profetische) informatie over Jezus. Zij geloofden dat Jezus’ leven, dood en opstanding – tot in detail – besloten lag in de Schriften. Langs die weg ontstonden de vroegchristelijke tradities over Jezus’ leven en dood: door lezing en interpretatie van het Oude Testament.
|
De Schriften
|
Op de derde dagPaulus schrijft in 1 Korintiërs 15:4 over Jezus ‘dat hij is begraven en op de derde dag is opgewekt, zoals in de Schriften staat’. Let wel, op het moment dat Paulus dit schrijft, circa 55 na Christus, zijn er nog geen evangeliën (Marcus, het oudste evangelie, is waarschijnlijk kort na 70 na Christus geschreven). Paulus verwijst dan ook niet naar het lijdensverhaal over Jezus’ dood op vrijdag en opstanding op zondag, zoals we dat kennen uit de evangeliën, maar hij verwijst naar ‘de Schriften’, dus het Oude Testament. De enige tekstplaats waar Paulus naar verwijzen kan, is Hosea 6:2. Deze tekst vormt de vermoedelijke aanleiding voor de traditie van de opstanding ‘op de derde dag’. Volgens Paulus bewijzen de Schriften (en met name Hosea 6:2) dat Jezus ‘op de derde dag’ is opgewekt. Als dat het geval is, dan is het goed mogelijk dat de uitdrukking ‘op de derde dag’ in 1 Korintiërs 15:4 net zo moet worden opgevat als in Hosea 6:2. Dan betekent ‘op de derde dag’ in 1 Korintiërs 15:4 waarschijnlijk ‘snel’, ‘spoedig’, ‘binnen enkele dagen’. Zie voor deze uitleg: M.J. de Jong, ‘“Op de derde dag” – op zoek naar een alternatieve vertaling,’ in: Met Andere Woorden 25 (2006), pp. 15-24. |