Verschillende boeken van het Oude Testament zijn aan te duiden als wijsheidsliteratuur. Het betreft Spreuken, Job en Prediker. Deze drie boeken vallen op binnen het geheel van het Oude Testament, omdat de karakteristieke Israëlitische ‘theologie’ hierin grotendeels ontbreekt. Anders gezegd, voorstellingen die elders in het Oude Testament een prominente rol spelen ontbreken in de wijsheidsboeken:

• de aartsvaders en andere grootheden uit het verleden
• de uittocht uit Egypte, Mozes en de wet
• Israël als uitverkoren volk en het verbond tussen God en Israël
• het koningschap van het huis van David
• de bijzondere betekenis van Jeruzalem en de tempel

Wat we daarentegen wél aantreffen in de wijsheidsboeken zijn verwijzingen naar de algemeen menselijke conditie. We vinden in de wijsheidsboeken een nadruk op rechtvaardigheid en rechtschapenheid, het thema leven en dood en de koppeling tussen daden (goed en slecht) en hun consequenties (voor- en tegenspoed). Het gaat in de wijsheidsboeken over universele zaken. Daarom sluit de denkwereld van deze boeken goed aan bij die van andere culturen binnen het oude Nabije Oosten. Dat geldt ook voor de basisvoorstelling van de wijsheidsboeken: de door God geschapen orde.