De verhalen spelen zich af in de verleden tijd: de verteller verhaalt over het (verre) verleden. We maken een onderscheid tussen vertellertekst (de verteller is aan het woord) en personagetekst (een personage in het verhaal is aan het woord). De vertellertekst bestaat grotendeels uit berichtgeving over gebeurtenissen in de verleden tijd. De verteller gaat dikwijls schuil achter de gebeurtenissen. Het lijkt alsof het verhaal zichzelf vertelt. Maar op cruciale momenten laat de verteller van zich horen, door het geven van commentaar, of door het leveren van een gezichtspunt of een oordeel (zie: De verteller in het verhaal»).

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Vertelkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 1999)

Hier volgen enkele voorbeelden van het perspectief van de verteller dat plotseling naar voren treedt binnen een verhaal.

• ‘Jozua richtte ook twaalf stenen op in het midden van de Jordaan, op de plaats waar de priesters stonden die de ark van het verbond droegen. Die stenen staan daar tot op de dag van vandaag.’ (Jozua 4:9)
  De ‘dag van vandaag’ heeft niets te maken met de tijd van Jozua, maar wijst op het perspectief van de verteller.
• ‘Vroeger zei men in Israël wanneer men God om raad wilde vragen: ‘Kom, laten we naar de ziener gaan,’ want wat nu een profeet heet, werd vroeger een ziener genoemd.’ (1 Samuel 9:9)
  Hier geldt hetzelfde: het gaat niet over de tijd van Samuel, maar over die van de verteller.
• ‘Ook Saul ging huiswaarts, naar Gibea, en met hem gingen de dapperen die daartoe door God waren aangezet. Maar er was ook gespuis, dat zei: ‘Zou hij ons redden?’ Zo toonden zij hun minachting voor hem en ze brachten hem ook geen geschenk. Maar hij deed alsof hij het niet merkte. (1 Samuel 10:26-27, in de Willibrordvertaling).
  Met de term ‘gespuis’ geeft de verteller duidelijk een negatief oordeel over degenen die Saul niet als koning wilden erkennen.

Zie ook: De verteller over God.

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Vertelkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 1999)

In 2 Samuel 11 wordt verteld hoe David een vrouw, genaamd Batseba, bemachtigde door een smerig spelletje te spelen. Hij liet de bevelhebber van zijn leger in het geheim opdracht geven om de man van deze vrouw, genaamd Uria, in de oorlog om te laten komen. Zo maakte de koning de weg vrij om de vrouw van deze Uria in te pikken. Het plan van David slaagt. Uria ‘sneuvelt’ in de strijd, zijn vrouw rouwt om hem, en waneer de rouwperiode ten einde is laat David haar opnemen aan het hof als zijn vrouw. Het verhaal is rond. Maar dan blijkt er toch nog een staartje aan te zitten. Al die tijd heeft de lezer over God niets vernomen. God greep niet in toen David zich aan Batseba vergreep; hij waarschuwde David niet toen die kwade plannen smeedde om haar man Uria om te laten komen. Maar helemaal op het einde, als de plannen zijn uitgevoerd en Batseba toegetreden is tot het harem van de koning krijgen we toch nog te horen wat God ervan vond: ‘Naar het oordeel van de HEER was het wel degelijk slecht wat David had gedaan’ (2 Samuel 11:27). Het leek erop dat David kon doen wat hij wilde, maar de verteller weet méér: God had er wel degelijk bezwaar tegen. En de lezer weet nu: het verhaal gaat verder. David kan zich niet ongestraft als een despoot gedragen.

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Vertelkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 1999)