De officiële benaming voor dit stijlkenmerk is parallellismus membrorum (Latijn), te vertalen als ‘parallellisme (of: evenwijdigheid) van de delen’. Vanaf de 18e eeuw geldt het als een algemeen geaccepteerd gegeven dat de Hebreeuwse dichtregels gebaseerd zijn op het principe van de evenwijdigheid van de delen: parallellisme. Een voorbeeld uit Psalm 33:2:

‘Huldig de HEER bij de klank van de lier / speel voor hem op de tiensnarige harp’

Deze dichtregel bestaat uit twee versdelen (cola) die samenhangen dankzij het stijlkenmerk parallellisme. Parallel zijn de volgende elementen:

• ‘huldigen … bij de klank’ / ‘spelen voor …’
• ‘de HEER’ / ‘hem’
• ‘de lier’ / ‘de tiensnarige harp’

De beide versdelen zijn parallel aan elkaar en vormen samen één dichtregel (in de Nederlandse vertaling twee regels).

Binnen het stijlkenmerk van het parallellisme, kan men onderscheid maken tussen diverse vormen van parallellisme». Parallellisme komt niet alleen voor binnen een dichtregel, maar we treffen in de Hebreeuwse poëzie parallellisme op meerdere niveaus».

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Dichtkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 2000)

Doorgaans gaan bijbelwetenschappers uit van het bestaan van drie categorieën van parallellisme, waarin de meeste dichtregels worden ingedeeld. Daarbij moet men wel in gedachten houden dat dit een zeer globale indeling is, die niet altijd recht doet aan de subtiele overeenkomsten en verschillen tussen versdelen waarmee het parallellisme tot stand komt. De drie categorieën zijn:

• (1) synoniem parallellisme: beide vershelften zeggen hetzelfde in andere woorden
  ‘Uw koningschap omspant de eeuwen, / uw heerschappij omvat alle geslachten’
  (Psalm 145:13)
• (2) tegengesteld parallellisme: beide vershelften vormen een tegenstelling
  ‘Wie rechtvaardig is, zal nooit wankelen, / de goddelozen worden van de aarde weggevaagd’
  (Spreuken 10:30)
• (3) aanvullend parallellisme: de twee vershelften vullen elkaar aan
  ‘Roep ik tot de HEER om hulp, / hij antwoordt mij vanaf zijn heilige berg’
  (Psalm 3:5)

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Dichtkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 2000)

Parallellisme is niet alleen het belangrijkste stijlkenmerk binnen een dichtregel. Parallellisme bestaat ook tussen meerdere dichtregels, binnen een strofe. Een voorbeeld van parallellisme tussen twee dichtregels is Psalm 33:10-11:

‘De HEER doet de plannen van de volken teniet, / hij verijdelt wat naties beramen
Maar het plan van de HEER houdt eeuwig stand, / wat hij beraamt, blijft van geslacht op geslacht.’

Binnen beide dichtregels bestaat er parallellisme tussen de versdelen (categorie: synoniem parallellisme). Tussen beide dichtregels bestaat er ook parallellisme (categorie: tegengesteld parallelisme). Dit is parallellisme binnen een strofe.

Bronvermelding
Jan P. Fokkelman, Dichtkunst in de Bijbel: een handleiding bij literair lezen (Zoetermeer 2000)