Een deel van het boek Daniël (Daniël 7-12) bestaat uit visioenen en uitleg. We gaan hier nader in op het eerste visioen, Daniël 7. Dit hoofdstuk beschrijft een droom van Daniël, waarin hij vier beesten uit de zee komen. Het zijn onvriendelijke dieren. Aan het vierde en laatste dier wordt de meeste aandacht gegeven. In de droom horen we dat het vierde beest zeer angstaanjagend is (Daniël 7:7-8). Het vreet alles op met zijn grote ijzeren tanden en vertrapt wat overblijft. Het heeft tien horens, en dan komt er nog een kleine horen op, die brutale taal uitslaat. Daarna wordt het allemaal anders: een oude wijze man neemt plaats op een troon (Daniël 7:9-14). Hij beslist over het lot van de dieren. Het vierde dier wordt ogenblikkelijk gedood. Er komt iemand die eruitziet als een mens, en die krijgt het koningschap over alle volken. De eerste christenen legden de tekst van Daniël 7 zo uit dat de mens die het koningschap krijgt naar Jezus verwijst. In Daniël 7 zelf staat een andere uitleg (Daniël 7:17-27). Die vier beesten, dat zijn vier koninkrijken. Degene die uiteindelijk het koningschap krijgt, staat voor de ‘heiligen van de hoogste God’, oftewel, de joden. Het vierde beest heeft tien horens op zijn hoofd – dat zijn tien koningen uit het vierde koninkrijk. Het kleine horentje dat later opkomt, dat is de laatste koning. En wat voor koning! Hij zal de ‘heiligen van de hoogste’ onderdrukken – de joden dus – en hij zal hun feesten en hun wet proberen te veranderen. Het visioen vertelt dus dat er een koning komt die de joden onderdrukt maar dat daarna de joden aan de macht zullen komen. De meeste onderzoekers gaan ervan uit dat die slechte koning Antiochus IV Epifanes» was.
|
Daniël 7 als apocalyptiek
|
Antiochus IV EpifanesAntiochus IV Epifanes was koning over Syrië en Palestina. Hij heerste in de tweede eeuw v.Chr., en plunderde de tempel in Jeruzalem. Volgens het visioen van Daniël 7 bereikt de wereldorde van het kwaad dus een climax tijdens de regering van deze buitengewoon slechte koning. Deze koning Antiochus IV Epifanes wordt niet alleen in Daniël 7 bedoeld, maar op allerlei plaatsen in de visoenen van Daniël (Daniël 7:8, 7:25, 8:23-25, 9:26-27, 11:21-45). De visioenen van Daniël plaatsen de regering van Antiochus IV Epifanes in een brede historische context. Enerzijds wordt zijn regering gezien als de climax van een lange reeks wereldmachten (de Babyloniërs, de Perzen, de Grieken). Anderzijds wordt zijn regering geplaatst in een internationaal decor, dat handelt over de strijd tussen de koningen van Egypte en de koningen van Syrië (met name in Daniël 10-11). Maar het gaat uiteindelijk om de maatregelen die Antiochus IV Epifanes in Juda en Jeruzalem heeft genomen. Daar is de auteur van het boek Daniël fel op tegen; hij ziet deze maatregelen als een bedreiging voor de joodse godsdienst. Maar hij voorziet ook een betere tijd. Nu worden de joden nog onderdrukt, maar straks zullen ze het goed hebben. Ze moeten volhouden. Hoelang nog? ‘Eén tijd, een dubbele tijd en een halve tijd,’ zo zegt de uitleg van de droom (Daniël 7:25). Heel precies, en toch ook weer niet. |