De Bijbel bevat diverse gedeelten en soms zelfs hele boeken die bestaan uit beelden en visioenen met uitleg. Meestal wordt er geheimzinnige taal gebruikt, en is helemaal niet duidelijk wat er nu precies bedoeld is. Deze teksten worden aangeduid met de term apocalyptiek. Dat woord is afgeleid van het Griekse woord apocalyps, dat ‘onthulling’ of ‘openbaring’ betekent. In apocalyptische teksten (vaak visioenen of dromen) onthult de schrijver de loop van de geschiedenis, en een stuk van de toekomst. Je kunt zulke teksten zien als een soort spel tussen de schrijver en zijn lezers. In heel geheimzinnige beelden en taal probeert hij duidelijk te maken wat hij bedoelt. Cijfers betekenen ineens iets anders dan normaal. Je hoort over horens, beesten, vuur. En de eerste lezers snapten waarschijnlijk precies wat de schrijver bedoelde. Een paar kenmerken van apocalyptiek zijn het onthullende karakter», de voorstelling van twee tegenovergestelde wereldordes», mythologische, kosmische en cryptische beschrijvingen» en een bemoedigende intentie». De Bijbel bevat één boek dat in zijn geheel vaak tot de apocalyptiek gerekend wordt, namelijk de Openbaring van Johannes (zie: De Openbaring van Johannes als apocalyptiek). Daarnaast treffen we apocalyptiek aan in delen van het Oude Testament. Het beste voorbeeld is Daniël 7-12 (zie: Daniël 7 als apocalyptiek). Ook worden stukken uit het boek Jesaja (met name Jesaja 24-27) soms als apocalyptisch bestempeld.

Volgens de apocalyptische geschriften zelf is de kennis die ze onthullen het resultaat van dromen of visioenen. Het betreft een bijzondere kennis, een geheime kennis over de toekomst en het einde der tijden. Met behulp van de geopenbaarde kennis kunnen de gebeurtenissen van het moment geduid worden. Op die manier geven de apocalyptische geschriften inzicht in wat er werkelijk aan de hand is in de geschiedenis: kort gezegd gaat het om een strijd tussen goed en kwaad.

In de apocalyptiek staan twee wereldordes met elkaar in contrast: aan de ene kant is er de wereldorde van nu en aan de andere kant de wereldorde van straks. De wereldorde van nu wordt beschreven als slecht en verdorven. De machthebbers zijn de verpersoonlijking van het Kwaad op aarde en ‘de goeden’ hebben het zwaar te verduren. De wereldorde van straks is precies omgekeerd. Als het kwaad zal zijn uitgeroeid zal God de heerschappij voeren en zullen ‘de goeden’ een gelukzalig leven leiden. De ommekeer van de slechte wereldorde van het kwaad naar de goede wereldorde van God wordt tot stand gebracht door het machtige ingrijpen van God. Maar voor de ommekeer tot stand wordt gebracht, zal het kwaad eerst nog een hoogtepunt bereiken.

De strijd tussen goed en kwaad wordt beschreven in beelden die in de eerste plaats nogal mythologisch aandoen. Het is een strijd tussen engelen en duivelen, vreemde beesten en monsters. Toch wordt de strijd op zijn minst deels uitgevochten op aarde, en zijn de mensen erbij betrokken. Hoe dichter het einde – de ommekeer van de slechte wereldorde naar de goede – is genaderd, hoe verschrikkelijker de situatie wordt. Allerlei kosmische krachten komen los: de zee, de aarde, de hemel – alles speelt een rol in het dramatische eindspel van de geschiedenis. Daarnaast worden cryptische omschrijvingen gebruikt om het kwaad van het moment aan de duiden, zoals ‘de hoer Babel’ voor de stad Rome in het boek Openbaring. Apocalyptiek vraagt om een goede verstaander.

Om het doel van apocalyptiek te begrijpen, moet men bedenken wie ‘de goeden’ zijn. In de apocalyptische beschrijvingen zijn ‘de goeden’ degenen die het meest te lijden hebben onder de wereldorde van het Kwaad. Wie zijn deze mensen? Het antwoord ligt voor de hand: het zijn de mensen voor wie de apocalyptische boeken geschreven zijn, het beoogde lezerspubliek. In het geval van het boek Openbaring zijn dat de christenen die lijden onder vervolging. Het doel van de apocalyptische geschriften is het bemoedigen van de mensen voor wie ze geschreven zijn. De boodschap is: houd vol. Nu is het zwaar (en het wordt nóg zwaarder), maar binnenkort komt de ommekeer, dan maakt de wereldorde van het kwaad plaats voor de wereldorde van God. En dan breekt een heilvolle tijd aan.