Het boek Maleachi is het twaalfde boek van de verzameling van de zogeheten Twaalf Profeten. Deze verzameling van profetenboeken is vermoedelijk in de vierde of derde eeuw v.Chr. totstandgekomen. Het boek is genoemd naar de profeet die vermeld wordt in het opschrift 1:1. Mogelijk wordt er ook op Maleachi gezinspeeld in 3:1, waar de woorden ‘mijn bode’ in het Hebreeuws gelijkluidend zijn aan de naam Maleachi. Over deze profeet is verder niets bekend en het boek bevat geen concrete aanknopingspunten voor een datering van zijn optreden. Veelal wordt aangenomen dat de tekst verwijst naar het Jeruzalem van de vijfde eeuw v.Chr., de periode na de terugkeer van de Judese ballingen uit Babylonië en de herbouw van de tempel. De tekst lijkt betrekkelijk weinig redactionele bewerking te hebben ondergaan. In veel bijbeluitgaven is Maleachi het laatste boek van het Oude Testament.

Verdere info over Maleachi:

• Thema en kenmerken»
• Opbouw van het boek»
• Wanneer is dit boek geschreven?»

Het boek Maleachi bestaat uit profetieën die worden gepresenteerd als discussies in dialoogvorm: ‘jullie zeggen’ tegenover ‘dit zegt de HEER’. Daardoor wekt het betoog een levendige en krachtige indruk, mede dankzij het veelvuldig gebruik van retorische vragen. Het taalgebruik is over het algemeen helder en eenduidig. Met de herhaalde formule ‘spreekt/zegt de HEER van de hemelse machten’ zet de profeet zijn betoog kracht bij.

Het centrale thema van het boek is het verbond dat God gesloten heeft met de priesters en met het volk. Het verwijt klinkt dat men twijfelt aan dat verbond en dat men er ontrouw aan is geweest. De tekst roept de hoorders op tot inkeer en trouw, en is eerder overwegend dreigend van toon dan bemoedigend of troostend.

Het boek Maleachi bevat discussies over achtereenvolgens de liefde van God voor Israël (1:2-5), het verbreken van het verbond door de priesters (1:6-2:9) en door het volk (2:10-16), de komst van de bode en het oordeel van God (2:17-3:5), een oproep tot bekering (3:6-12) en de dag van de HEER (3:13-21). Aan het eind van het boek wordt de wederkomst van de profeet Elia aangekondigd (3:22-24).

Het boek is geschreven in de periode na de Babylonische ballingschap, waarschijnlijk in de vijfde of vierde eeuw v.Chr.