Het boek Jozua ontleent zijn naam aan de hoofdpersoon Jozua, de opvolger van Mozes. Het boek sluit onmiddellijk aan bij de verhalende gedeelten in Deuteronomium. In de Hebreeuwse bijbel hoort Jozua met Rechters, Samuel en Koningen tot de boeken van de Vroege Profeten. Daarin wordt verteld hoe de Israëlieten het land Kanaän in bezit nemen en er een bestaan opbouwen. Profeten treden op om het volk te herinneren aan de wet van Mozes en te waarschuwen tegen het overtreden van de geboden.

Op grond van de geschiedkundige inhoud wordt Jozua tot de historische boeken gerekend.

Verdere info over Jozua:

• Thema en kenmerken»
• Opbouw van het boek»
• Wanneer is dit boek geschreven?»

Het boek Jozua is te beschouwen als verkondigende geschiedschrijving in verhalende vorm. De lezer wordt niet alleen geïnformeerd over de verdeling van het land onder de Israëlitische stammen, maar ook opgeroepen om te leven volgens de wet van Mozes en trouw te blijven aan de enige God, de God van Israël. Het centrale thema is de verovering van Kanaän en de verdeling van het grondgebied onder de stammen van Israël. Hiermee gaat Gods belofte aan de voorouders in vervulling. De stijl van het boek is tamelijk breedvoerig, zowel in de verhalende gedeelten als in de meer zakelijk gestelde lijsten met opsommingen van overwonnen koningen en aan de verschillende stammen toegewezen steden en gebieden.

In het boek Jozua zijn drie delen te onderscheiden. In het eerste deel (1-12) wordt verteld hoe de Israëlieten onder leiding van Jozua de Jordaan oversteken, en hoe met Gods hulp het land Kanaän stukje voor stukje wordt veroverd. In hoofdstuk 12 staat een lijst van verslagen koningen. In het tweede deel (13-21) wordt land onder de stammen verdeeld. Het derde deel (22-24) grijpt terug op het begin: de oostelijke stammen keren terug naar het hun toegewezen grondgebied (vergelijk 1:12-15 en 22:1-34). In twee toespraken neemt Jozua vervolgens afscheid van het volk. Hij wijst erop dat Gods beloften vervuld zijn en doet een beroep op het volk om geen andere goden te dienen. Het boek sluit af met een aantal mededelingen, onder andere het bericht van de dood van Jozua.

Het boek Jozua wordt in de traditie toegeschreven aan Jozua, de opvolger van Mozes. Dan zou het boek rond 1200 v.Chr. geschreven zijn. Tegenwoordig menen velen echter dat het boek in zijn huidige vorm het resultaat is van een langdurig proces van overleveren en redigeren. Het redactieproces zou begonnen zijn in de tijd van de koningen van Israël en Juda begonnen (ongeveer 1000-586 v.Chr.) en afgesloten na de Babylonische ballingschap, in de Joodse gemeenschap in de tijd van de tweede tempel (na 515 v.Chr.).