In de proloog van het Griekse boek Baruch wordt gezegd dat het geschreven is door Baruch, de zoon van Neria. Hiermee wordt verwezen naar Baruch, de secretaris van de profeet Jeremia (zie Jeremia 32:12; 36:4). Er is geen reden om aan te nemen dat deze Baruch het boek echt geschreven heeft. Het boek moet gezien worden als een pseudepigraaf, een tekst die toegeschreven wordt aan een bekend persoon uit het verleden.

Verdere info over Baruch:

• Thema’s en kenmerken»
• Opbouw van het boek»
• Wanneer is dit boek geschreven?»

Het eerste deel van het boek begint met een proloog (1:1-15a), waarin wordt aanbevolen om de tekst die volgt op hoogtijdagen voor te lezen in de tempel. Dan volgt een schuldbelijdenis (1:15b-2:10) die overgaat in een smeekgebed aan God (2:11-3:8). Het tweede deel van Baruch (3:9-4:4) kan gekarakteriseerd worden als wijsheidsliteratuur. Het is een leerdicht, een soort profetische vermaning in filosofische stijl. De oorzaak van de ballingschap wordt gezien in het afwijken van Gods weg, de weg van de wijsheid. Wijsheid, inzicht, voorspoed en vrede zijn alleen te vinden voor wie zich naar God richten; hij heeft de weg naar de wijsheid aan Israël bekendgemaakt. Het derde deel (4:5-5:9) is een lyrisch gedicht. Daarin worden de ballingen van Juda er weliswaar op gewezen dat hun ellende het gevolg is van hun eigen ongehoorzaamheid, maar de bemoediging staat voorop: God zal hen bevrijden.

Over het algemeen wordt Baruch gezien als een compilatie van drie verschillende geschriften: Baruch 1:1-3:8 (een schuldbelijdenis); 3:9-4:4 (een wijsheidslied); 4:5-5:9 (een troostlied). De enige inhoudelijke overeenkomst tussen de delen is de historische setting in de Babylonische ballingschap. Van het eerste deel van Baruch wordt aangenomen dat het een vertaling is van een Hebreeuws origineel; van de andere twee delen is dat onzeker.

Over plaats en tijd van ontstaan van het boek Baruch is weinig met zekerheid te zeggen. Vermoedelijk zijn de delen in de tweede of eerste eeuw v.Chr. geschreven.