Masoretische tekst
De Masoretische tekst is de standaardtekst van het Oude Testament. De tekst is in het Hebreeuws. De oorspronkelijke tekst bevatte alleen medeklinkertekens». Pas in de loop der tijd zijn er klinkertekens aan de tekst toegevoegd. Dit toevoegen van klinkertekens noemen we vocalisatie. De Hebreeuwse tekst van alleen medeklinkers werd eeuw na eeuw overgeleverd door joodse geleerden. Deze geleerden worden de Masoreten» genoemd, naar het Hebreeuwse woord masar, dat ‘overleveren’ betekent. De tekst van de Hebreeuwse Bijbel die door hen werd overgeleverd staat bekend als de Masoretische tekst. De Masoretische tekst is een combinatie van enerzijds een eeuwenoude medeklinkertekst van de Hebreeuwse Bijbel en anderzijds een nieuw systeem van vocalisatie, accentuatie en versindeling uit de Middeleeuwen.
Niet alleen het Hebreeuws maar ook andere west-semitische talen beperkten zich in de oudheid tot medeklinkertekens. Ook de teksten uit Qumran bevatten alleen medeklinkertekens. Normaal gesproken was een tekst van alleen medeklinkers voldoende begrijpelijk (net als nu in het Modern Hebreeuws). Maar, naarmate de tijd verstreek werden de boeken van het Oude Testament steeds meer geschriften uit een ver verleden. Bovendien werden deze boeken steeds weer opnieuw uitgelegd en toegepast in nieuwe situaties. Zo verschoof soms de betekenis die men aan bepaalde woorden of zinnen toekende. Ook ontwikkelde het Hebreeuws zich, waardoor bepaalde woorden nieuwe betekenissen kregen of juist betekenissen kwijtraakten. Daardoor werd het meer en meer noodzakelijk om de precieze lezing van de tekst van het Oude Testament vast te leggen. Een belangrijk element in het vastleggen van de tekst was het toevoegen van klinkertekens. De medeklinkertekst werd hierdoor niet gewijzigd: de klinkertekens werden onder, boven of in de medeklinkertekens toegevoegd.
De Masoreten is de naam voor de joodse geleerden die de overlevering van de Masoretische tekst hebben verzorgd. Zij waren met name op twee plaatsen actief: in Babylonië en in Palestina (rond het meer van Tiberias). Het overleveringswerk van de Masoreten omvatte verschillende werkzaamheden:
- (1) het overschrijven (kopiëren) van de Hebreeuwse medeklinkertekst;
- (2) het toevoegen van klinkertekens in de tekst (vocalisatie);
- (3) het toevoegen van tekens voor intonatie bij het voorlezen (accentueren);
- (4) het noteren van opmerkingen bij bijzonderheden in de tekst (Masoretische notities, die naast, boven en onder de tekst geschreven werden);
- (5) het corrigeren van de tekst.
Dankzij het werk van de Masoreten bleef de tekst van het Hebreeuwse Oude Testament goed bewaard.