Een nieuwe visie: besluit
Er kan niet één moment worden aangewezen waarop de joodse canon ontstond. Wel kunnen er diverse factoren genoemd worden die een rol hebben gespeeld bij het proces van canonisatie. Ten eerste, de verwoesting van de tempel in Jeruzalem in 70 n.Chr. Waarschijnlijk begon de heilige Schrift een grotere rol begon te vervullen binnen het jodendom na het wegvallen van de tempeldienst. Een tweede factor van betekenis was de ontwikkeling van de christelijke kerk tot een eigen godsdienst, buiten het jodendom. Het jodendom wilde en moest duidelijk zijn plaats bepalen ten opzichte van het christendom; en andersom gold hetzelfde. Het afbakenen van de verzameling van heilige boeken speelde daarbij een rol. Terwijl de vroegchristelijke kerk de voorkeur gaf aan de langere Griekse canon verbond de joodse traditie zich met een kleinere selectie van Hebreeuwse boeken.